07-11-2024

Interbestuurlijke aanpak van regeldruk: rijk en gemeenten samen

Regeldruk bij gemeenten ontstaat niet uitsluitend door lokale verordeningen. Een aanzienlijk deel van de administratieve lasten vindt zijn oorsprong in rijksregelgeving die door gemeenten wordt uitgevoerd. Een effectieve aanpak van regeldruk vereist daarom samenwerking tussen alle bestuurslagen, van gemeenteraad tot rijksoverheid.

Het Bestuursakkoord dat het kabinet met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten heeft gesloten, vormt het kader waarbinnen deze samenwerking gestalte krijgt. De doelstelling van een reductie van 25% aan administratieve lasten voor burgers en bedrijven kan alleen worden bereikt wanneer alle partijen hun verantwoordelijkheid nemen.

De rol van het Rijk

Het Rijk heeft een dubbelrol bij het terugdringen van regeldruk. Enerzijds is het Rijk verantwoordelijk voor de wet- en regelgeving die gemeenten uitvoeren. Anderzijds ondersteunt het Rijk gemeenten bij hun eigen dereguleringsinitiatieven. Via het programma Regeldruk worden instrumenten ontwikkeld en goede voorbeelden gedeeld.

Een terugkerend knelpunt is dat nieuwe rijksregelgeving onvoldoende rekening houdt met de uitvoerbaarheid op gemeentelijk niveau. Wanneer gemeenten pas in een laat stadium worden betrokken bij de totstandkoming van wetgeving, resulteert dit in regels die in de praktijk lastig uit te voeren zijn.

Gemeentelijke autonomie als kracht

Gemeenten zijn autonoom in het vormgeven van hun lokale beleid. Die autonomie biedt ruimte om regeldruk op maat aan te pakken. Wat in een grote stad een knelpunt vormt, hoeft dat in een plattelandsgemeente niet te zijn. Het is daarom van belang dat de interbestuurlijke aanpak voldoende ruimte laat voor lokaal maatwerk.

Monitors en benchmarks

Om de voortgang van regeldrukvermindering te volgen, worden landelijke monitors ingezet. Deze bieden gemeenten inzicht in hun eigen prestaties ten opzichte van andere gemeenten. De benchmark stimuleert een constructieve vergelijking waarbij gemeenten van elkaar kunnen leren.