19-08-2024

Europees perspectief op deregulering: wat gemeenten kunnen leren

Regeldrukvermindering is niet alleen een Nederlands thema. In heel Europa werken overheden aan het terugdringen van administratieve lasten en het verbeteren van publieke dienstverlening. De ervaringen van andere lidstaten bieden waardevolle inzichten voor Nederlandse gemeenten die hun eigen aanpak willen aanscherpen.

De Europese Commissie hanteert een programma voor betere regelgeving dat erop gericht is de kwaliteit van wetgeving te verbeteren en onnodige lasten te voorkomen. Dit programma richt zich primair op Europese regelgeving, maar de onderliggende principes zijn evenzeer relevant voor lokale overheden.

Voorbeelden uit de praktijk

In Denemarken is een systeem ontwikkeld waarbij bedrijven digitaal alle verplichte opgaven aan de overheid kunnen doen via een centraal portaal. Dit heeft geleid tot een aanzienlijke verlaging van de administratieve lasten voor het bedrijfsleven. Het Deense model wordt internationaal gezien als een voorbeeld van geslaagde digitale deregulering.

Het Verenigd Koninkrijk heeft geexperimenteerd met het principe van "one in, one out": voor elke nieuwe regel die wordt ingevoerd, moet een bestaande regel worden geschrapt. Hoewel de effectiviteit van deze aanpak omstreden is, heeft het wel bijgedragen aan een groter bewustzijn van de cumulatieve last van regelgeving. Het Better Regulation-programma van de Europese Commissie bouwt voort op vergelijkbare principes.

Lokale relevantie

Voor Nederlandse gemeenten zijn met name de ervaringen met digitale dienstverlening en de integratie van overheidsdatabases relevant. Daarnaast hebben Europese kaders zoals de AVG op bepaalde terreinen de regeldruk juist vereenvoudigd doordat gemeenten geen rol meer spelen, zoals bij particuliere beveiligingscamera's. Wanneer gemeenten op de hoogte zijn van internationale ontwikkelingen, kunnen zij sneller innovaties overnemen die elders al hun waarde hebben bewezen.

Kennisuitwisseling

Diverse internationale netwerken faciliteren de uitwisseling van kennis over deregulering tussen lokale overheden. Deelname aan dergelijke netwerken stelt Nederlandse gemeenten in staat om te leren van buitenlandse collega's en tegelijkertijd de eigen ervaringen te delen. Die wisselwerking versterkt de kwaliteit van het dereguleringsbeleid aan beide kanten.